ACI-PROGRÁMAME

Oscar Abilleira , na súa páxina recursoseducativos.net,  ten varias aplicacións para axuda dos docentes e tamén para o colectivo de orientadores. De seguro, que trala avaliación inicial,  se toman medidas como a de elaborar Adaptacións Curriculares Significativas para determinados alumnos. Polo tanto, ésta é unha ferramenta, da cal podemos votar man, é o que é máis importante, aforrar tempo que sempre é escaso, para todas as labores que temos encomendadas.

Diferenzas entre as medidas de Reforzo Educativo ( RE)  e Adaptación Curricular 

( ACS )

REFORZO EDUCATIVO

• É unha medida temporal que se aplica ata que se adquira o dominen aqueles aprendizaxes que se están reforzando.
• Un Reforzo Educativo é unha Adaptación Curricular non significativa que un profesor aplica a alumnos que presentan dificultades nas materias curriculares
• Por ser unha medida ordinaria de atención á diversidade, lévase a cabo dentro da aula ordinaria 
• Un Reforzo Educativo non implica ter que modificar contidos curriculares da materia, senón que estos se adapten, de tal xeito, que co mesmo curriculo que seguen os demáis alumnos, poidan levar a cabo e con total normalidade o proceso de ensino-aprendizaxe do nivel curicular que se exixe.
• Normalmente son alumnos que non teñen maiores dificultades para seguir o ritmo marcado polo profesor
• No boletín de notas aparece reflectido como ( RE)

ADAPTACIÓN CURRICULAR

• É unha medida extraordinaria de atención á diversidade
• Aplícaselle ós alumnos cun desfase curricular de algún curso académico.
• Son alumnos que presentan unhas deficiencias curriculares importantes e que non sempre son capaces de seguir o ritmo das explicacións que marca o profesor.
• Son levadas a cabo polo profesor de área baixo a supervisión do profesor de Pedagoxía Terapéutica.
• A grande diferencia co Reforzo Educativo, é que na Adaptación Curricular sí se eliminan apartados do curriculum oficial
• No boletín de notas a Adaptación Curricular aparece como unha ( ACS )
• A Adaptación Curricular non ten repercusión polo que a Promoción se refire, pero sí que repercute na Titulación, xa que estes alumnos non poderían optar a  ela. Polo tanto, hai que ser muy conscientes do que isto significa, xa que determina que un alumno poida titular ou non.

COMO PODEMOS ADAPTAR UN EXAMEN PARA OS ALUMNOS CON NECESIDADES ESPECÍFICAS DE APOIO EDUCATIVO

Atendendo á diversidade dos alumnos, sería convinte elaborar tres modelos de exames:

• Modelo 1: Exame ordinario
• Modelo 2: Exame para o alumnado con Reforzo Educativo
• Modelo 3: Exame con Adaptación Curricular Significativa

Modelo 1: O normal sería elaborar o exame non adaptado ou ordinario en primeiro lugar. Normalmente hai unha parte conceptual de definicións, sobre conceptos básicos de cada unidad didáctica, e por outra parte, un apartado procedimental, baseado en exercicios.

Modelo 2: Examen para o alumnado con Reforzo Educativo

- Non se suprimen os contidos da Unidade Didáctica

- Redúcense os apartados procedimentais, é dicir, hai unha menor cantidade de exercicios, dado que se trata de alumnos con algunha dificultade de comprensión e con un ritmo de traballo máis lento.

- Adaptánselle os enunciados, é dicir, inténtase simplificar ó maximo o enunciado e evítase dar máis dunha instrucción en cada exercicio. Evitar as frases con dobre negativa , con estructuras sintácticas moi complexas ou frases nas que ten que realizar inferencias para comprender os plantexamentos.

- As definicións están máis pautadas e trátase de que os alumnos vaian poñendo as palabras clave da definición entre varias opcións. Neste caso pódese optar por:

1. Poñer máis conceptos que ocos hai nunha definición
2. Poñer menos conceptos que ocos ten a definición para que o alumno a complete.

- Os procedimentos poden ter un exemplo de cómo facer un exercicio, para facilitar a comprensión do alumno.

- As preguntas abertas veñen pautadas no enunciado ou a través dun guión previo.

- Ser máis flexibles co  criterio das falta de ortografía ca nun exame convencional.
- Proporcionarlle algunha pauta visual para permitir contextualizar o que se está a preguntar.
- Prestar axudas atencionais nas preguntas para comprobar que lle dedica o tempo suficiente no anàlise das preguntas.

Modelo 3: Exame para o alumnado con Adaptación Curricular 

- Suprímese parte do contido da Unidade Didáctica. A supresión do contido normalmente é consensuada entre o profesor de área e o profesor de Pedagoxía Terapéutica

- Redúcense os apartados procedimentais, é dicir, hai unha menor cantidade de exercicios, dado que se trata de alumnos con dificultades graves de comprensión e ritmo máis lento.

-Adaptánse os enunciados, é dicir, inténtase simplificar ó máximo o enunciado evitando pedir maís dun apartado en cada exercicio.

- As definicións veñen muy pautadas e o alumno debe de ir rellenando os ocos das definicións a partires das palabras clave que lle facilita o profesor no exame. Neste caso as palabras coinciden cos ocos que debe rellenar o alumno.

-Os procedimentos sempre teñen un exemplo para que o alumno siga o modelo.

-As preguntas abertas veñen muy pautadas para que o alumno poida seguir un modelo.
- Apoiar o material escrito dos exames con gráficos e imaxes
- Cando deba redactar caracteristicas, grupos  facilitarlle cadros donde deba rellenar cunha palabra ou poñer guións segundo o número apartados. Isto facilitaralles o recordo 
- Comentar individualmente as respostas dadas para completar a avaliación real dos coñecementos.
- Prestar axudas atencionais nas preguntas para comprobar que lle dedica o tempo suficiente no anàlise das preguntas.

Fontes de información:

http://www.mundoprimaria.com/pedagogia-primaria/refuerzo-educativo-y-apoyo-especializado.html

http://justificaturespuesta.com/

¿As adaptacións curriculares deberían ser un traxe a medida? 

Moitos de nós estamos "na semana ou o mes das adaptacións curriculares". Será posible facelas con personal shopper ? Permite facelo a organización dos centros? Os nosos diseñadores de moda ( administracións educativas) axúdannos nesta tarefa? Son preguntas sen respostas... ou polo menos son para min  . Para facer este traxe, primero hai que tomar as medidas, que no noso argot serían os niveis de competencia curricular. Agora tamén se poderían chamar estándares de aprendizaxe, algo perfectamente medible e observable e por qué non as rúbricas de avaliación.... Chámense como se queiran chamar, para min serían patróns con arreglo ás distintas tallas de 1º a 6º de Primaria. Pero unha adaptación curricular de Zara non sempre serve para algúns dos nosos alumnos de necesidades específicas de apoio educativo. "As divisións  quédanme moi longas na manga". 

"A caligrafía non me queda ben". "O adxectivo no bolsillo dereito non casa  co xénero e o número do bolsillo esquerdo". Quédanos a opción do xastre, que é quen toma as medidas con precisión. Será doado utilizar a cinta métrica? Para min desde logo no o e´ 

Cómo podo medir "saber ler e comprender textos", cando resulta que non ten o mesmo nivel de dificultade unha lectura do libro de lingua castelá que son textos narrativos e outra do mesmo curso do libro de ciencias naturais ou sociais que son textos científicos con maior grado de complexidade ?

Quen o fai nos vosos centros ? Se teño que responder a esta pregunta o primero que penso é o orientador Nonnnn,  é o  profesor de área ou profesor de apoio quen o teñen que facer... pero se teño que ser honesta, en varias ocasións, tiven que valorar a inmigrantes e para determinar o nivel de escolarización botei man  destes patróns ou medidas 30-60-90 

Como podo orientar ben a un profesor na confección de este traxe de medida, se eu mesma non teño claro todo este galimatías que hai coa LOMCE e a  nosa orde  que regula as adaptaciones curriculares do ano 95 en Galicia?  

Que peso ten a mochila coa que veñen cargando os noso alumnos? Ese expediente académico aséptico que pouco nos dice da súa situación académica, personal e tan importante para o personal shopper. Neste sentido O tránsito de Primaria a Secundaria non debería limitarse a unhas xornadas de acollida do alumnado de sexto e reunións coas familias. Quizáis sería interesante que esa verticalidade que ten que haber nos departamentos dos Institutos se extendese a Primaria cos coordinadores de ciclos. Máis dunha vez teño comprobado como o profesorado de Secundaria, ten un descoñecemento dos mínimos esixibles de cada un dos cursos de Primaria nas súas áreas. Esto parécem unha peza clave para facer esos patróns a medida que nos poden facilitar o saber cales son esos coñecementos previos , a mochila de cada alumno, tan importante para a #avaliacióncero e tamén para esos modelos fashión ultimísima moda que todos os nosos alumnos deberían de levar. Son consciente de que o coste de producción que tenríamos que pagar é alto pero é unha inversión a longo prazo. Trátase de invertir no capital social e que nos axudará a construir unha sociedade mellor. 

Na  rede hai un montón de telas:

1. Véxase un completo recopilatorio ós que nos ten tan acostumados a nosa compañeira Mónica Diz

2. As ultimas coleccións de Orientación Andújar

3. O lookbook de Apoclam 

Todas estas perlas da orientación axúdannos a coser ese traxe, pero require unha labor de auténtica maestría, darlle ese toque personalizado, porque de non ser así, s quedaría sólo nun tuneado. 

Que sentido nos aportan as referencias lexislativas? Na nosa Comunidade Autónoma temos unha orde do ano 1995 que regula as adaptacións curriculare e  temos que proceder con arreglo a ela. Pasaron máis de 20 aos.... A normativa que foi saíndo dende entón, en canto a currículo das distintas leis, puxo en entredicto algún dos seus artigos, pero como decía antes segue sendo o noso marco de actuación e como era de esperar levou a confusións , distintas actuacións nos centros, sentencias xudiciales e poco acordo entre o cuerpo de inspectores.

Formo parte dunha plataforma Colectivo Orienta que naceu coa idea de difundir experiencias, reflexións sobre a nosa práctica diaria, investigacións, análise crítico da realidade educativa... Este sentido de pertenza, permíteme estar en contacto con profesionales da orientación que me aportan unha grande riqueza no meu desenvolvemento profesional  e fai máis doado ese traballo dos "llaneros solitarios" que a benquerida Ana Torres Jack nos bautizou con ese nome. 

Este artigo é a miña primeira entrega ó Colectivo Orienta  e que aparece reproducido en castelán na plataforma virtual